א טיפע בליק אויף די נייע רייכע ניגונים אין ליפאס תקיעות - חלק א'

די ערשטע ניגון "יתקדל ויתקדש"

די ערשטע תקיעה הייבט זיך אן מיט א לעבעדיגן ניגון אויף די ווערטער "יתגדל ויתקדש שמיה רבא". עס וועט אפשר נעמען אביסל צייט, אבער דער ניגון וועט זיכער אויפגעכאפט ווערן ביים היימישן ציבור און מען וועט עס זינגען ביי קדיש אין די ימים נוראים. און אן קיין ספק וועט נתקייים ווערן דער רצון אז די באשעפערס נאמען זאל געהייליגט און געקרוינט ווערן.

דער ניגון איז קאמפאזירט און געזונגען דורך רבי ליפא, ווי אויך ברענגט ער מיט דעם באקאנטן חזן חזקי ברעכר. די מוזיקאלישע אראנזשמענטס זענען דורך דעם מייסטער יואלי דיקמאן פון ארץ ישראל, וואס ברענגט אריין אינעם ניגון אן אמתע ארץ-ישראלדיגע אטמאספערע, באגלייט מיט א גוטן מיקס דורך יענקי כהן, א גוטער חבר פון רבי ליפא.

דער צווייטער ניגון: "הייליגע קהילה"

דאס איז שוין אן אמתע תקיעה, א געשריי פון הארץ און א קול שופר וואס דרינגט אפ אין יעדע אידישע נשמה. "רחם נא", בעט ליפא, האב אויף אונז רחמנות! כלל ישראל ווארט מיט געדולד אויף דעם יענעם קול שופר של משיח, די "תקיעה גדולה" וואס וועט געהערט ווערן מסוף העולם ועד סופו, ווען דער רבונו של עולם וועט אננעמען אונזערע תפילות און אונדז אהיים פירן קיין ירושלים עיר הקודש.

עס שרייט ארויס פון ליפאס הארץ א תקיעה, א קול פון די טיפקייט פון די נשמה וואס בעט אויף די גאולה השלימה. דער ניגון איז באגלייט מיט הערליכע און רייכע אראנזשמענטס דורך לעזר לאנדא, וועלכער האט מיט סייעתא דשמיא געוויסט וויאזוי ארויסצוברענגען דעם ניגון מוראדיג שיין. צוזאמען מיט ליפאס קול הערט מען דעם רייכן קאפעליע (קווייער) פון יוסי גליק, און דעם גוטן מיקס פון יענקי כהן.

דער דריטער און פערדער ניגון: "ובכן יתקדש" (חזנות און ניגון)

דא האט ליפא געמאכט אן אינטערעסאנטע זאך: ער האט גענומען איין שטיק ווערטער און עס צוטיילט אין צוויי וועלטן – ערשט איין חלק חזנות, און דערנאך א גוטער לעבעדיגער ניגון. דער חזנות חלק וועט געזונגען דורך דעם באקאנטן בעל תפילה רבי יעקב אונגער, א קרוב מיט ליפא.

דער ניגון "ובכן יתקדש" איז גענומען פונעם פיוט "אתה קדוש" פון די ימים נוראים תפילות, וואו מיר טוען ממליך זיין דעם רבונו של עולם און מיר בעטן: "ובכן, יתקדש שמך ה' אלקינו", אז עס זאל נתקדש ווערן דער נאמען פונעם הייליגן באשעפער אויף דער וועלט, אויף זיין פאלק ישראל, אויף זיין שטאט ירושלים און אויף ציון – וואו עס זאל שאין אויפגעבויט ווערן דער בית המקדש השלישי.

ווען מען הערט דעם ניגון און די ווערטער, און מען טראכט אריין אינעם טייטש, פירט עס דעם מענטש צו טראכטן פון דעם גרויסן מאמענט ווען דעם באשעפערס נאמען וועט געהייליגט ווערן אויף דער וועלט. סאיז נישט קיין שאלה אז ליפא האט א גרויסן חלק אין דעם, צוזאמען מיט יענקי פאזען וואס האט עס קלאר ארויסגעברענגט מיט זיין ארטיסטישער אראנזשמענט.

דער פינפטער ניגון: "עוד יזכור"

אזוי ווי אינעם ניגון "ובכן יתקדש", ברענגט ליפא אויך אויף דעם ניגון דעם חזן רבי יעקב אונגער, וואס גיט אים א געשמאקן יום-טובדיגן טעם. אז ווען מען וועט אנקומען צו די ברכות פון "זכרונות" אין ראש השנה, זאל מען שוין זיין גרייט און פארשטיין די ווערטער מיט ליפאס נוסח: "עוד יזכור לנו אהבת איתן" – דער באשעפער זאל געדענקען די ליבע פון די אבות הקדושים, "ובן הנעקד" – דאס איז יצחק אבינו, און דער רבונו של עולם זאל אונדז משפטן צום גוטן. ליפא ענדיקט דעם ניגון מיט א געשמאקן, ווארעמען טאן אן קיין ווערטער, מיט א רייכן אראנזשמענט פון יענקי פאזען.

דער זעקסטער ניגון: "אייגענע תקיעות" באגלייט מיטן חזן יענקי לעמער

עס שטייט אינעם זוהר הקדוש אז עס וועט קומען א צייט וואס די צרות פון כלל ישראל וועלן זיין גענוי ווי די קולות פון די תקיעות. יעדער מענטש גייט דורך אין זיין לעבן אן אייגענע מסכתא פון "תקיעה, שברים, תרועה, תקיעה גדולה". אמאל איז עס איין לאנגע שווערע צרה (תקיעה), אמאל עטליכע צרות נאכאנאנד (שברים), און ביי אסאך אידן קען דאס לעבן ליידער זיין איין שטיק "תרועה" – מען האט קוים געענדיגט איין צרה און עס קומט שוין א צווייטע. אין די שווערע מאמענטן בלאזט מען א געוואלדיגע "תקיעה גדולה" צום באשעפער און מען שרייט אויס אז ער זאל שוין זאגן "די" צו אונזערע צרות!

רבי ליפא ברענגט דאס ארויס אויף א מוראדיג טיפן און הארציגן אופן. ער צייגט ווי ביי יעדן מענטש מאכן זיך די שווערע צייטן, אבער דאך דארף מען געדענקען אז "כשם שמברך על הטובה כך מברך על הרעה" – מען דארף דאנקען אויף אלעס. ליפא ענדיגט דעם ניגון מיט א דערהויבענעם טאן: "ברוך אתה ה'" – געלויבט ביסטו רבונו של עולם בעל הרחמים, דו ביסט דער וואס פירט די וועלט און טוט אלעס נאר מיט רחמנות.

דער דאזיגער ניגון איז אראנזשירט געווארן דורך דעם באקאנטן הארץ-מייסטער אברמי לונגער, וועלכער האט פארשטאנען פונקטליך וויאזוי צו לייגן דעם ניגון אויף א גאלדענעם מוזיקאלישן טאץ, באגלייט מיט א גאר קלארן און באקוועמען מיקס.